MUGGA ® - OFICJALNY SKLEP

Skuteczne i sprawdzone środki na komary tropikalne.
Rekomendowane przez WHO dla wyjeżdżających w regiony malaryczne.

1 » 2 » 3 » 4 » Badania boreliozy 5
Badania boreliozy



Nie ma jednoznacznych testów na boreliozę, które są obecnie rutynowo stosowane w Polsce i w innych krajach. Szacuje się, że aż 20% badań daje negatywne wyniki, co może być spowodowane zaburzeniami w pracy układu odpornościowego lub tym, że osoba jest zarażona szczepem wirusa, który nie jest jeszcze wykrywalny na testach. Dlatego tak ważne w wykryciu boreliozy jest to, by brać pod uwagę wszystkie dostępne opcje diagnostyczne.


Badanie krwi na boreliozę


Badania krwi, które wyszukują przeciwciała przeciwko bakteriom powodującym boreliozę, są głównymi testami, z których korzystają lekarze. Jest to znane jako serologia. Jeżeli przeciwciała nie rozwinęły się w wystarczającym stopniu, możliwe jest, że badania te będą negatywne pomimo aktywnej infekcji. Przeciwciała mogą utrzymywać się przez lata u leczonych, bezobjawowych pacjentów, więc pozytywna serologia nie zawsze wskazuje na czynną chorobę.
 

alt

Badanie boreliozy 


Najczęściej stosowaną metodą badania krwi na boreliozę jest system dwuetapowy. Próbka krwi jest wysyłana do lokalnego laboratorium, z którym przychodnia lekarska lub szpital ma podpisaną umowę.

 

Etap 1 - stosuje się test przesiewowy EIA lub ELISA, a jeśli wynik jest niejednoznaczny lub pozytywny, próbka jest przesyłana do specjalistycznego laboratorium referencyjnego w celu przeprowadzenia badań potwierdzających boreliozę.

 

Etap 2 - testy przeprowadzone w laboratorium referencyjnym będą obejmować immunoblot lub Western Blot, które są technikami używanymi w mikrobiologii do wykrywania specyficznych białek. Celem drugiego etapu jest potwierdzenie boreliozy i identyfikacja wyników fałszywie dodatnich.


Jakie badania na boreliozę wykonać?


Testy diagnostyczne dla boreliozy obejmują metody pośrednie. Mierzą odpowiedź pacjenta na zakażenie, a nie na samą infekcję. Dwa najczęściej stosowane badania przeciwciał to test immunoenzymatyczny (ELISA) i metoda Western Blot. Eksperci zalecają, aby lekarze najpierw wykonali ELISA w celu zbadania choroby, a następnie potwierdzili chorobę za pomocą metody Western Blot.

 

Podczas pierwszych czterech do sześciu tygodni infekcji boreliozy testy te są niewiarygodne, ponieważ większość ludzi nie rozwinęła jeszcze odpowiedzi przeciwciał, którą mierzy test. Nawet w późniejszej fazie choroby dwuetapowe testy są wysoce niewydaje i mogą dawać fałszywe wyniki nawet u jednej trzeciej pacjentów. Są jednak jedynym zatwierdzonym i zaakceptowanym sposobem na laboratoryjne wykrycie boreliozy. Na czym polegają?
 


    1.ELISA

To test przesiewowy, który w przypadku innych chorób, takich jak HIV czy malaria, sprawdza się w 99,9%. Niestety w przypadku boreliozy nie osiąga aż tak spektakularnych wyników i za każdym razem jego wynik musi być potwierdzony kolejną metodą. Z tego powodu coraz częściej sugeruje się lekarzom, aby pomijali ten test i w momencie podejrzenia boreliozy od razu korzystali z drugiego etapu. Nie jest to jednak rozpowszechniona praktyka.


    2.Western Blot


W Western Blot laboranci wykorzystują energię elektryczną do rozdzielania białek zwanych antygenami. Odczyt z Western blot wygląda jak kod kreskowy. Laboratorium porównuje wzorzec wytworzony przez przeprowadzenie testu do wzoru szablonu reprezentującego znane przypadki boreliozy.

 

Test można uznać za pozytywny, gdy 5 na 10 pasm pokrywa się z pierwowzorem. Jednakże niektóre sploty są ważniejsze niż inne, więc lekarz może zdecydować o boreliozie nawet wtedy, gdy tylko dwie kreski są identyczne z góry narzuconym układem. Różne laboratoria stosują inne metody i kryteria interpretacji testu, przez co można uzyskać pozytywny wynik w jednym, a negatywny w drugim.


Dlaczego badanie krwi na boreliozę nie jest wystarczające?


Fałszywe dodatnie testy (nie zakwestionowane badaniem potwierdzającym) mogą być spowodowane reakcjami krzyżowymi z innymi chorobami, takimi jak wirus Epsteina Barra (gruczołowa gorączka), kiła i reumatoidalne zapalenie stawów oraz inne stany autoimmunologiczne.

 

Możliwe przyczyny negatywnego testu u osoby rzeczywiście chorującej na boreliozę to:

  • Test przeprowadzono zbyt wcześnie. Chociaż przeciwciała mogły rozwinąć się w wystarczającym stopniu w ciągu pierwszych 6 tygodni, może to u niektórych chorych potrwać dłużej i dlatego borelioza powinna być leczona natychmiast. Nie ma sensu opóźniać leczenia, aby czekać na pozytywny test, ponieważ wczesne leczenie może być bardziej skuteczne.

  • Wczesna odpowiedź immunologiczna może być niejednoznaczna przez zaburzenia w działaniu układu odpornościowego, które są spowodowane np. gorączką.

  • Chory przyjmował antybiotyki lub leki immunosupresyjne w okresie infekcji, prawdopodobnie z powodu innej choroby. Mogą one zmniejszać lub nawet zatrzymywać odpowiedź przeciwciał. Najczęstsze przypadki dotyczą specyfików podawanych w celu wyleczenia malarii, w wyniku błędnego rozpoznania wysypki jako zapalenie tkanki łącznej lub gdy leki steroidowe zostały przepisane na porażenie twarzy, którego nie połączono z boreliozą.

  • Osoba została zainfekowana przez szczep bakterii wytwarzający przeciwciała, które nie są rozpoznawane w teście.

  • Osoba ma powolną lub zmienioną odpowiedź immunologiczną – dotyczy to przeważnie osób starszych i kobiet w ciąży.

  • Przeciwciała mogą być związane w kompleksach immunologicznych, które mogą nie być wykrywane przez test EIA/ELISA lub immunoblot w taki sam sposób, jak swobodnie krążące przeciwciała.

  • Test przesiewowy wg niektórych naukowców jest zbyt mało dokładny, aby zawsze dawać prawidłowe wyniki.


Badanie boreliozy – testy dodatkowe

 
  1. Mikroskopia

Jest to badanie rozmazu krwi lub próbki tkanki za pomocą mikroskopu o wysokiej rozdzielczości w celu bezpośredniego wykrycia obecności krętków (rodziny bakterii, do których należy Borrelia burgdorferi). Jest to długa i niewrażliwa technika, gdy stosuje się ją na krwi ze względu na małą liczbę obecnych Borrelia, z wyjątkiem bardzo wczesnego zakażenia. Przeprowadzono niewystarczające badania, aby sprawdzić, czy ta technika może być przydatna w bardzo wczesnym etapie lub w nawracającym okresie choroby.

 

  1. Mikroskopia elektronowa

Została opracowana do wykrywania krętków w próbkach tkanek, ale nie była ona jeszcze wykorzystana poza laboratorium badawczym.

 

  1. PCR (reakcja łańcuchowa polimerazy)

Ten proces służy do wykrywania DNA bakterii Borrelia. Ponieważ Borelia migruje do tkanek bardzo wcześnie w zakażeniu, PCR na krwi i płynie mózgowo-rdzeniowym nie jest bardzo skuteczny z powodu małej liczby wirusów, które się w nich znajdują. PCR jest bardziej przydatny w przypadku próbek tkanek, takich jak wysypki skórne lub płyn z dotkniętych chorobą stawów. Przeprowadzono badania nad reakcją PCR na mocz, ale wyniki są niejednoznaczne.

 

  1. Testy PMR na przeciwciała

     

Płyn mózgowo-rdzeniowy uzyskuje się przez nakłucie lędźwiowe i wykorzystuje się go w celu potwierdzenia obecności przeciwciał Borrelia. Może to dać pozytywny wynik, zanim serologia krwi stanie się pozytywna. Indeks przeciwciał porównuje sparowane próbki surowicy i płynu mózgowo-rdzeniowego, aby określić, czy istnieje większe wytwarzanie wewnątrzpochodnych przeciwciał (powstawanie przeciwciał w samym ośrodkowym układzie nerwowym), aby pomóc w diagnozowaniu neuroboreliozy. Jeśli infekcja ogranicza się do obwodowego układu nerwowego, badanie płynu mózgowo-rdzeniowego może dać prawidłowe wyniki.

 

  1. Inne testy krwi 


Rutynowe testy markerów stanu zapalnego (takich jak CRP, ESR), testy CD57, liczba krwinek itp. mogą wspomóc leczenie boreliozy dzięki wykluczeniu innych chorób, które powodują bardzo podobne objawy.


W jaki sposób diagnozuje się boreliozę?


Ponieważ nie ma ostatecznego testu na aktywność choroby i żadnego badania, które może w 100% potwierdzić istnienie boreliozy uważa się, że ​​ocena kliniczna jest istotna przy diagnozowaniu pacjentów i interpretowaniu wyników jakichkolwiek testów. Ważne jest, aby rozpoznać typowe objawy, chociaż mogą one pokrywać się z wieloma innymi stanami, co komplikuje cały proces ustalania przyczyny złego samopoczucia pacjentów. Wraz z wykonywaniem standardowych testów powinno się również zwracać uwagę na takie symptomy, jak:

  1. Wysypka – pojawia się u większości chorych na boreliozę średnio po 11-18 dniach po ukąszeniu. Warto jednak zdawać sobie sprawę z tego, że zakres wystąpienia zmian skórnych waha się od 1 do nawet 129 dni!

  2. Objawy grypopodobne – mogą obejmować gorączkę, ból głowy, zmęczenie, nudności, wymioty, bóle stawów i mięśni. Nie występują istotne objawy ze strony układu oddechowego.

  3. Objawy neurologiczne – odnotowuje się je u maksymalnie 10% nieleczonych i mogą pojawić się od kilku dni do kilku miesięcy po zakażeniu. Ludzie mogą przedstawiać jedną lub więcej z następujących zaburzeń:

  • jednostronne lub obustronne porażenie nerwu twarzowego (rzadko zaangażowanie inne nerwów czaszkowych),

  • radikulopatia (zwykle związana z bólem i/lub niedowładem),

  • zapalenie opon mózgowych,

  • mononeuropatia multiplex – zaangażowanie wielu nerwów anatomicznie niespokrewnionych.

  1. Objawy kardiologiczne – zapalenie mięśnia sercowego jest rzadkim, ale jednocześnie najgroźniejszym objawem boreliozy. Może występować z omdleniem, dusznością lub bólem w klatce piersiowej. Występuje zwykle w ciągu 2 miesięcy od zakażenia.

  2. Zapalenie stawów – obejmuje powtarzające się, krótkie ataki obrzęku stawów w jednym lub większej liczbie dużych stawów (najczęściej stawu kolanowego lub rzadziej stawu biodrowego, skokowego, barkowego lub skroniowo-żuchwowego) i sporadycznie postępuje w kierunku przewlekłego zapalenia stawów. Wysoki wysięk kolana (często nieproporcjonalny do bólu) jest typowy, a torbiel Bakera może się rozwijać i pękać.

  3. Objawy neurologiczne – późna borelioza może występować jako wolno postępujące zaburzenie ośrodkowego układu nerwowego (zapalenie mózgu i rdzenia) lub neuropatia obwodowa.

  4. Zanikowe zapalenie skóry – jest to niezbyt często rozwijający się objaw - niebiesko-czerwone przebarwienie i obrzęk na powierzchni nóg i ramion, które rozwijają się kilka lat po zakażeniu. Często wiąże się z neuropatią obwodową.


Badanie na boreliozę NFZ


Leczenie i diagnostyka boreliozy mogą być darmowe, jednak aby skorzystać z usług gwarantowanych w ramach NFZ niezbędne jest udanie się do lekarza pierwszego kontaktu, który zdecyduje o tym, czy są przesłanki do dalszych działań. Może on bowiem skierować chorego do specjalisty od chorób zakaźnych. Wystawiony przez niego dokument uprawnia do darmowego leczenia i badań.

 

Oczekiwanie na wyniki badań na boreliozę z NFZ może trwać dłużej, niż miałoby to miejsce, jeśli pacjent zdecydowałby się zapłacić za testy samemu. Warto o tym pamiętać, ponieważ poprawne wyniki zależą od tego, w jakim czasie wykona się badanie.
 

Badanie na boreliozę - cena


Wykonanie dwuetapowego badania krwi na boreliozę może zostać przeprowadzone w laboratorium, a koszty poniesione zostaną przez chorego. Ceny za ten test mogą się różnić w zależności od miejscowości i konkretnej placówki, jednak nie powinny one przekroczyć 200 zł. Warto przyjrzeć się pakietom badań, jakie są wykonywane wraz z diagnozowaniem boreliozy, ponieważ zazwyczaj w niewygórowanej cenie można sprawdzić, czy choroba ta nie przyczyniła się do wystąpienia powikłań, takich jak np. zapalenie opon mózgowych. Koszt połączonych testów to ok. 400 zł.


Badanie kleszcza – czy ma to sens?


Jeszcze do niedawna panowało przekonanie, że najbardziej wiarygodnym i miarodajnym testem stwierdzającym obecność boreliozy, jest dostarczenie do laboratorium kleszcza, który został usunięty lub sam odpadł po wgryzieniu się w skórę. Badanie polega na sprawdzeniu, czy dany kleszcz jest nosicielem krętków Borrelia.

 

Aktualnie uważa się, że odkrycie tego, czy konkretny pasożyt mógł lub nie mógł przenieść boreliozy, może być pomocne w postawieniu diagnozy, jednak nie stanowi już jej podstawy. Wielu naukowców jest zdania, że nawet jeśli potwierdzi się obecność krętków u kleszcza, to nadal mógł on np. zbyt krótko bytować na żywicielu, aby przenieść wirusa lub też sam być na tyle osłabionym, by nie stanowić odpowiednich warunków do rozwoju choroby.


 
WRÓĆ

Udostępnij na: